Begrijpen vóór veranderen

Deze pagina is voor wie meer wil weten over hoe ik denk en werk - de principes die mijn begeleiding sturen, of het nu gaat om individuele coaching, teamcoaching of intervisie.

Veel coaches beginnen bij de oplossing. Ik begin bij de vraag achter de vraag.

Niet omdat oplossingen er niet toe doen, maar omdat beweging zonder begrip zelden beklijft. Mensen herhalen wat ze altijd deden - totdat ze begrijpen waarom ze het doen. Pas dan ontstaat ruimte voor iets anders.

Systemisch werken

Ik werk systemisch. Dat betekent: ik zoom uit voordat ik inzoom.

Gedrag begrijp je alleen in de context waarin het ontstaat. Wat iemand doet in een vergadering, hoe een team reageert op een leidinggevende, waarom dezelfde gesprekken steeds opnieuw plaatsvinden - dat zijn geen toevallige patronen. Ze hebben een geschiedenis, een functie, een context. En ze vertellen iets over het systeem waarvan iemand deel uitmaakt - niet alleen over de persoon zelf.

Dat onderscheid is essentieel. Wie alleen naar het individu kijkt, mist wat er in de rol speelt. Wie alleen naar de rol kijkt, mist wat er in het team speelt. Wie alleen naar het team kijkt, mist wat er in de organisatie speelt. Systemisch werken betekent dat ik al die lagen in samenhang bekijk - de bovenstroom én de onderstroom. De uitgesproken verwachtingen én de onuitgesproken. Wat zichtbaar is én wat vermeden wordt.

Wat dan zichtbaar wordt, is zelden wat zich als eerste aandient. Maar het is wel wat er werkelijk speelt. En dat is waar het werk begint.

→ Lees meer over leiderschapscoaching · → Lees meer over teamcoaching

Theory U als grondslag

In mijn werk laat ik me leiden door de principes van Theory U, ontwikkeld door Otto Scharmer aan het MIT. Theory U beschrijft hoe individuen, teams en organisaties kunnen bewegen van reageren vanuit het verleden naar handelen vanuit de best mogelijke toekomst.

De kern van Theory U is eenvoudig maar confronterend: de meeste mensen en organisaties handelen vanuit wat ze kennen. Vanuit oude patronen, aannames en reflexen. Ze downloaden - ze herhalen wat altijd werkte, ook als het niet meer werkt. Theory U vraagt iets anders: vertragen, openstellen, en luisteren naar wat wil ontstaan.

Dat vraagt drie dingen. Een open mind - vrij van oordeel en aannames, zodat je kunt zien wat er werkelijk is in plaats van wat je verwacht. Een open hart - verbonden met wat er werkelijk speelt, ook als dat ongemakkelijk is. En een open wil - de bereidheid om los te laten wat niet meer past, ook als dat vraagt wat je altijd als vanzelfsprekend beschouwde.

In de praktijk betekent dit dat ik vertraag waar anderen versnellen. Dat ik de vraag stel die nog niet werd gesteld. Dat ik zoek naar de gedeelde wil die al aanwezig is maar nog niet zichtbaar - in een individu, in een team, in een organisatie. Van daaruit ontstaat beweging die niet geforceerd is, maar die voelt als de logische volgende stap. Beweging die beklijft.

Verbindend Leiderschap als filosofie

Verbindend Leiderschap is geen methode of model. Het is een overtuiging over hoe mensen en organisaties werkelijk bewegen.

Die overtuiging is eenvoudig: mensen doen wat ze echt willen pas als ze zich verbonden voelen - met zichzelf, met hun rol, met het doel waarvoor ze werken en met de mensen om hen heen. Niet omdat het van hen verwacht wordt. Niet vanuit angst of dwang. Maar vanuit een innerlijke beweging die klopt.

In de praktijk betekent dit dat ik altijd zoek naar de verbinding die er al is maar nog niet zichtbaar - tussen wat iemand zegt te willen en wat hij of zij werkelijk drijft. Tussen wat een team samen beweert te willen en wat er echt leeft. Tussen wat een organisatie nastreeft en wat haar mensen dagelijks energie geeft.

Als die verbinding zichtbaar wordt, verandert er iets. Niet omdat ik het forceer, maar omdat mensen zelf gaan bewegen. Vanuit wat van hen is. Dat is de kern van Verbindend Leiderschap - en de reden waarom ik dit werk doe.

De interventielogica

Elke begeleiding - of het nu individuele coaching, teamcoaching of intervisie is - volgt dezelfde logica. Het begint met vertragen en verdiepen: de vraag achter de vraag wordt onderzocht, zodat helder wordt wat er werkelijk speelt en niet alleen wat zich aandient.

Vanuit die verdieping ontstaat patroonherkenning: wat herhaalt zich in gedrag, keuzes of dynamiek? Wat is zo vertrouwd geworden dat het niet meer opvalt? Vervolgens contextualiseer ik - individu, rol, team en organisatie worden in samenhang bekeken, zodat gedrag begrijpelijk wordt in plaats van veroordeeld.

Wat dan zichtbaar wordt, spiegeleer ik terug: scherp en expliciet benoemd, zonder oordeel, met precisie. Frictie wordt daarbij genormaliseerd - niet als probleem maar als signaal, als logische ingang tot ontwikkeling.

Ten slotte wordt inzicht vertaald naar een micro-beweging: een kleine, concrete stap die van de cliënt zelf is. Want bewustzijn zonder beweging verandert weinig.

Instrumenten en methoden

Ik werk met een breed arsenaal aan instrumenten en methoden - altijd afgestemd op de vraag, de persoon en het moment. Nooit als standaardpakket, maar als bewuste keuze vanuit wat de situatie vraagt.

Leiderschaps- en teamontwikkeling: Systemisch Werken, Theory U, Verbindend Leiderschap, Systemisch TransitieManagement (S-TM) en Action Learning. En de door mij ontwikkelde 7V's van Teamontwikkeling - een kader voor duurzame teamgroei: Veiligheid - Vertrouwen - Verbinding - Verantwoordelijkheid - Vrijheid - Visie - Voldoening. Pas als al deze elementen aanwezig zijn, kan een team zijn volledige potentieel benutten.

Loopbaanontwikkeling en work-lifecoaching: IKIGAI en biografisch werk. En het door mij ontwikkelde Loopbaankompas - een methode die persoonlijke visie, drijfveren, talenten en lonkend perspectief in samenhang brengt en zo richting geeft aan de volgende stap. Aangevuld met zelf ontwikkelde (online) programma's zoals "Jouw Volgende Loopbaanstap" en de gratis WorkLifeScan.

Drijfveren, talenten en gedrag: ODC-meting (Odin Development Compass), MyDrives en DISC - als gecertificeerd practitioner voor elk van deze instrumenten. De ODC maakt drijfveren, talenten, voorkeursgedrag en kwetsbare kracht in samenhang inzichtelijk - voor individuen én teams.

Bewustwording en doorbreken van belemmerende patronen: ACT (Acceptance & Commitment Therapy), Voice Dialogue, RET (Rationeel Emotieve Therapie), TA (Transactionele Analyse), Mindfulness, lichaamsgericht coachen en de door mij ontwikkelde VKBA-methode (Verhaal - Kans - Besluit - Actie). VKBA helpt om van herkenning naar beweging te komen: het verhaal achter het patroon wordt zichtbaar, de kans die daarin schuilt benoemd, een besluit geformuleerd en een concrete actie bepaald. Deze instrumenten zet ik in bij leiderschap, loopbaan én teamdynamiek - overal waar patronen de beweging blokkeren.

Wat mij onderscheidt

Ik geef geen snelle oplossingen. Ik volg de hulpvraag niet zonder onderzoek. Ik vermijd geen spanning die nodig is. En waar het nodig is, geef ik een liefdogeloos duwtje.

Waar anderen versnellen, vertraag ik. Waar anderen oplossingen bieden, breng ik inzicht. Waar anderen gedrag veranderen, werk ik aan de onderliggende dynamiek.

Ik help mensen niet alleen vooruit. Ik help ze begrijpen waarom ze vastlopen - en hoe ze anders kunnen bewegen. Vanuit de overtuiging dat verantwoordelijkheid en veranderkracht bij de betrokkenen zelf liggen.

"Han is door zijn concrete manier van vragen, maar ook zijn intuïtieve manier van aanvoelen, in staat heel snel door te dringen tot de kern van wat er écht belangrijk is, maar waar je je niet altijd bewust van bent." Joke Berendsen, Opleidingsmanager, Hogeschool Utrecht

Neem contact op

Wil je meer weten over hoe ik werk, of ben je benieuwd wat mijn aanpak voor jou of jouw organisatie kan betekenen?

→ Boek een vrijblijvend kennismakingsgesprek

Het Coachhuis Utrecht · Catharijnesingel · info@oeivoorgroei.nl · 06 33 79 46 81