Wat doe jij straks nog dat AI niet kan? Als coach, als leider, als professional.
Die vraag stond deze week centraal bij NOBCO Coach Radio. Gespreksleider Martijn Muijs ging met Geeske te Gussinklo, voorzitter van de Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO), collega Linda de Vos en mij in gesprek over kansen en bedreigingen van AI in het coachvak.
Eén ding waren we het snel over eens: de opmars van AI is onomkeerbaar. Het biedt kansen, en het stelt ons voor uitdagingen.
Ik opende met de constatering dat ik waarschijnlijk als eerste van ons kennis had gemaakt met AI, al in 1983, tijdens de introductiedagen van mijn studie Informatica. Ik chatte, het woord bestond toen nog niet eens, met Eliza, een van de eerste computersystemen dat een gesprek kon voeren met een mens. Weizenbaum, de maker, was destijds onthutst hoe mensen zich blootgaven aan een systeem dat begrip simuleerde maar niet echt kon begrijpen. Ruim veertig jaar later, op een veel grotere schaal, is dat niet anders.
AI is een spiegel voor ons als mens. Het nodigt uit om bewust te kiezen waar we versnellen en waar we vertragen om echt te begrijpen.
AI is goed in snel patronen herkennen en snel een conclusie trekken. Ervaren coaches ook. Na jaren zie je snel wat er speelt, en dat is vaak een kracht. Soms is het ook de plek waar je te snel ophoudt met kijken en doorvragen.
Onze coachees doen hetzelfde. Een verklaring die klopt, voelt als een antwoord, terwijl het soms het begin had moeten zijn van het gesprek, niet het einde. AI doet hetzelfde, alleen sneller, en zonder het ongemak van twijfel.
Ik illustreerde dit vanuit mijn eigen werk aan een AI-ondersteund systeem voor leiders die hun plek en beweging in uitdagende situaties beter willen begrijpen. Mijn grootste uitdaging daarbij: de AI niet slimmer maken, maar juist dommer. Vertragen, en bij de waarneming blijven in plaats van vroegtijdig te interpreteren.
Dat werk maakte me ook duidelijk wat AI fundamenteel niet kan: aanwezig blijven bij wat niet gezegd wordt, luisteren naar wat zich nog niet heeft laten zien. Dat kan een ervaren coach, leider of professional wel, en AI niet.
Wie straks relevant blijft, is niet de beste AI-gebruiker. Het zijn degenen die zien wat wel en niet aan AI gedelegeerd kan worden, en die vertragen om echt te begrijpen wat een situatie laat zien en vraagt.
AI legt niet zijn beperkingen bloot. Het legt die van ons bloot.
